Dlaczego Afryka Zachodnia jest mniej atrakcyjna dla inwestorów?

17.02.2021
Category: Jest Również

30 października 2017 r

Jak to się dzieje, że Afryka Zachodnia stanowi zaledwie 5% bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) na kontynencie afrykańskim? Bank Światowy zastanawiał się nad tym w lipcu tego roku.

Jest to region obejmujący największą gospodarkę kontynentu, Nigerię, której produkt krajowy brutto (PKB) w 2016 r. Wyniósł 406 mld USD, co stanowi około 29% produkcji Afryki Subsaharyjskiej w wysokości 1,4 bln USD. Dla porównania, Republika Południowej Afryki, najbardziej zaawansowana gospodarka kontynentu, ma wielkość 294 miliardów dolarów. Co więcej, największy i najbardziej dynamiczny kraj frankofoński w Afryce, Wybrzeże Kości Słoniowej, z gospodarką 36 miliardów dolarów, jest również zachodnioafrykański. Skąd więc niewielkie zainteresowanie inwestorów zagranicznych?

Jack Ma, jeden z najbogatszych ludzi w Azji, poprowadził w lipcu grupę ludzi z podobnie głębokimi kieszeniami do Afryki Wschodniej. Jego pierwszym przystankiem była Kenia, gospodarka zajmująca zaledwie jedną piątą wielkości Nigerii. Ma odwiedziła także Ruandę, małego sąsiada Kenii bez dostępu do morza.

Jeśli korupcja, terroryzm i sporadyczne bunty w Nigerii i na Wybrzeżu Kości Słoniowej są niepokojące, dlaczego pomija się Ghanę? Z gospodarką prawie tak dużą jak Kenia, Ghana ma lepsze wyniki demokratyczne i okazała się jednym z najbardziej stabilnych krajów afrykańskich. I tak jak Nigeria walczy z ugrupowaniem terrorystycznym Boko Haram na północnym wschodzie, tak też Kenia z Al-Shabaab. Ponadto przemoc polityczna jest większym problemem w Kenii niż w Nigerii.

Dlaczego więc Ma i jego 38 miliarderów uważali, że stosunkowo mniejsze kraje afrykańskie są bardziej atrakcyjne dla większych krajów przybrzeżnych na Zachodzie, z takimi kosmopolitycznymi miastami jak Lagos i Abidżan? Powody nie są przesadne.

Bank Światowy twierdzi, że uciążliwe procedury administracyjne i korupcja w portach utrudniają na przykład szybką odprawę towarów. Dotyczy to jednak większości krajów afrykańskich. Przypisuje również dostęp do finansowania. Nie ma to jednak znaczenia, gdyż inwestorzy zagraniczni wnoszą własny kapitał. Ale jeśli polityka kursowa danego kraju jest kontrolowana i nieprzejrzysta, może to zostać powstrzymane.

Kraje Afryki Wschodniej były bardziej wiarygodne pod tym względem, umożliwiając obrót swoimi walutami bez większych ingerencji i nie utrudniając swobodnego przepływu kapitału do i z ich jurysdykcji, nawet w okresach kryzysu. Historycznie nie miało to miejsca w Afryce Zachodniej, zwłaszcza w Nigerii, która do niedawna nie tylko reglamentowała twardą walutę, ale blokowała repatriację kapitału, powodując ogromne straty dla inwestorów zagranicznych. Ponadto niezliczone wąskie gardła związane z prowadzeniem interesów w większości krajów Afryki Zachodniej są gorsze niż w Afryce Wschodniej. Nic dziwnego, że Bank Światowy w swoim najnowszym indeksie łatwości prowadzenia działalności zajmuje odpowiednio 56 i 92 miejsce na Rwandę i Kenię na 190 krajów. Ghana i Nigeria zajmują odpowiednio 108 i 169 miejsce.

Chociaż korupcja leży u podstaw stosunkowo trudniejszych warunków prowadzenia działalności w krajach Afryki Zachodniej, nie jest to prawdopodobnie powodem, dla którego są one mniej atrakcyjnymi miejscami do inwestowania. Niektórzy uważają, że Kenia jest bardziej skorumpowana niż na przykład Nigeria. W rzeczywistości Transparency International ocenia Kenię jako bardziej skorumpowaną niż Nigerię w swoim indeksie postrzegania korupcji.

Powodem może być to, że kraje Afryki Wschodniej są bardziej zintegrowane gospodarczo. Z kolei kraje Afryki Zachodniej, należące do Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS), odniosły większe sukcesy w integracji politycznej niż spójności gospodarczej.

Bardziej innowacyjna passa jest również czynnikiem, zwłaszcza w przypadku technologii informatycznych; chociaż kraje Afryki Zachodniej, takie jak Ghana, Senegal i Nigeria, również w coraz większym stopniu wykazują postęp technologiczny. Na przykład prezes Facebooka, Mark Zuckerberg, odwiedził Nigerię w sierpniu 2016 roku.

Co zatem mogą zrobić rządy Afryki Zachodniej, aby przyciągnąć więcej BIZ? Muszą ułatwiać prowadzenie interesów. Bank Światowy pomaga za pośrednictwem czteroletniego projektu „Poprawa klimatu biznesowego i inwestycyjnego w Afryce Zachodniej finansowanego przez Unię Europejską. Oczekuje się, że karta wyników klimatycznych dla inwestycji ECOWAS przyniesie szybsze postępy w integracji.

Ponieważ polityka oparta na protekcjach nadal ma kluczowe znaczenie dla stabilności większości krajów Afryki Zachodniej, brakuje politycznej woli integracji gospodarczej. Poruszaj się zbyt szybko i mogą mieć większe problemy niż tylko trudności w robieniu interesów. – Autor: Rafiq Raji

We use cookies to provide you with the best possible experience. By continuing, we will assume that you agree to our cookie policy